Лекция: 28 саат Практика: 16 саат Лаборатория: 16 саат СӨИ: 6 саат Аудиториялык саат: 60 саат

Жалпы физиология предметинин милдеттери, киришүү, физиология илиминин классификациясы
Лекция: 28 саат Практика: 16 саат Лаборатория: 16 саат СӨИ: 6 саат Аудиториялык саат: 60 саат

Скачати 438.12 Kb.

Дата конвертації 19.04.2016 Розмір 438.12 Kb. Кыргыз Республикасынын билим берүү жана илим министрлиги
Ош Мамлекеттик Университети
“Бекитемин”

Кафедранын отурумунда__________________

Кафедра башчысы________________________

“____”________________2015-жыл

ОМК
дисциплина: Кишинин жана булчуң иш аракетинин физиологиясы Окутуунун түрү:
Баары: – 2 кредит

Курс: – 2

Семестр: – 4

Лекция: – 28 саат

Практика: – 16 саат

Лаборатория: – 16 саат

СӨИ: – 6 саат

Аудиториялык саат: – 60 саат

Аудиториядан сырткары саат: – саат

Жалпы эмгек сыйымдуулугу: – саат

Түзгөн: доцент Ж.К.Аблабекова
Ош – 2015-ж.
II. Предметтин аталышы жана коду.

Кишинин жана булчуң иш аракетинин физиологиясы

III. Аблабекова Жанылча Кожоналиевна, педагогика илимдеринин кандидаты, доцент:

иш тажрыйбасы – 30-жыл.

Кафедрасы: Башталгыч Билим берүүнүн теориясы жана методикасы.

Кабинет: 113
IV. Контакттык маалыматы: Дүйшөмбү – Ишемби. Саат 8.00. – 16.00.

Телефон: (0555) 80-27-82

Электрондук адрес: jablabekova @ mail.ru

V. Кредиттин саны: 2
VI. Дата: 2015-жыл

Дисциплинанын типтүү программасы

Жалпы физиология предметинин милдеттери, киришүү, физиология илиминин классификациясы.

Нерв системасынын жалпы мүнөздөмөсү. Нейрондун түзүлүшү. Борбордук нерв системасынын иш аракети. Нерв системасынын ийгемдүүлүгү жүлүн мээси. Баш мээ. Вегетативдик нерв системасы. Индукция. Козголууну иррадациялоо. Доминант принциби. Электроэнцефлюрография.

Анализатор жөнүндө түшүнүк сезүү органдарынын өрчүшү. Сезүү органдарынын мааниси. Рецепторлор, алардын классификациясы жана касиеттери. Сезүүнүн башталышы. Сенсибимезация. Адаптация. Анализаторлордун өз ара таасири.

Көрүү анализатору, көрүү анализаторунун жалпы мүнөздөмөсү көздүн жардамчы органдары. Көздүн оптикалык аппараты. Борбордук жана четки көрүү, көрүүнүн адаптациясы түстү көрүү. Бинокулярдык көрүү көрүүдөгү иллюстрациялар.

Угуу анализатору. Сырткы кулак. Ортоңку кулак. Ички кулак. Угуу рецептору. /ндү кабыл алуу механизми. Угуу анализаторлорунун функцияларынын негизги көрсөткүчтөрү. үндүн бийиктиги. Кулактын адаптациясы.

Кан. Кандын саны, составы жана кызматы. Кандын плазмасы. Кандын осмос басымы. Лейкомия жөнүндө түшүнүк. Кан жасоочу органдар. Лимфа тамырлары. Ар түрдүү иш-аракеттерде кандын өзгөрүшү.

Кан айлануу. Кан айлануу системасы жана анын функциясы жөнүндө түшүнүк. Жүрөктүн чоңдугу жана физиологиялык касиеттери. Жүрөк – кан айлануу системасынын негизги органы. Жүрөктүн иштөө фазалары. Жүрөк булчуңдарынын дүүлүгүүсү. Кандын систолалык жана минуталык көлөмдөрү. Кандын кыймылынын ылдамдыгы. Кандын артериялык басымы. Жүрөктүн жыйрылуу ылдамдыгы. Тамырдын кагышы.

Дем алуу процессине мүнөздөмө. Дем алуу механизми. Адамдын дем алуу аппараты. Сырткы дем алуу. Дем алуунун типтери. Көкүрөк менен дем алуу тиби. Курсак менен дем алуу тиби, аралаш дем алуу тиби өпкөнүн тиричилик көлөмү. Өпкөнүн желдениши. Кан менен ткандардын ортосундагы газ алмашуу. Дем алууну ыктыярдуу башкаруу. Булчуң иш-аракеттердеги дем алуу. Балдардын жана өспүрүмдөрдүн дем алуусундагы өзгөчөлүктөр.

Зат жана энергиянын алмашуусу. Зат алмашуу жөнүндө түшүнүк. Белоктордун алмашуусу жана аны жөнгө салуу. Жөнөкөй жана татаал белоктор. Углеводдордун алмашуусу жана аны жөнгө салуу. Углеводдор – организм энергиянын негизги булагы. Майдын алмашуусу жана аны жөнгө салуу.

Туз менен суунун алмашуусу жана аны жөнгө салуу. Балдардагы жана өспүрүмдөрдөгү зат алмашуу процесстеринин өзгөчөлүктөрү.

Жылуулукту жөнгө салуу. Пойкилотермия, гомойтермия жана жылуулукту жөнгө салуу жөнүндө түшүнүк. Жылуулук айланууну жөнгө салуунун мааниси. Адамдын денесинин температурасы. Дененин туруктуу температурасын сактоонун жолдору. Жылуулукту кыймылдап жүрүп жөнгө салуу. Жылуулукту химиялык жөнгө салуу. Жылуулук алмашууну жөнгө салуу. Булчуңдук жумуштарда жылуулуктун жөнгө салынышы.

Кыймылдаткыч аппараттын физиологиясы. Кыймылдын мааниси. Кыймылдаткыч аппараттын түзүлүшү. Кыймылдаткыч бирдик жөнүндө түшүнүк. Мотонейрон. Ылдам жана жай кыймылдаткыч бирдик.

Скелет булчуңунун түзүлүшү, касиети жана кызматы. Булчуң талчасы. Кызыл жана ак булчуңдар. Нерв талчасы. Скелет булчуңунун нервдешүүсү.

Дүүлүгүүнүн нервден булчуңга өтүшү. Ацетилхолиндин булчуңга таасири. Булчуңдун негизги кызматы. Скелет, жүрөк жана жылма булчуңдарынын касиеттери постсинаптикалык мембраналардын түзүлүшү.

Булчуңдун жыйрылуу режимдери жана механизмдери. Булчуң талчаларынын жыйрылышы. Булчуңдун дүүлүгүү ылдамдыгы. Тетанустук жыйрылуу. Булчуңдун кыскарышы. Булчуңдун чыңалышы. Булчуңдун жыйрылышынын түрлөрү. Булчуңдун күчү. Булчуңдун механикалык жумушу. Булчуңдун чарчашы.

Булчуңдун тонусу. Дененин абалдарынын рефлекстери. Скелет булчуңдарынын тонусу. Статикалык жана статокинетикалык рефлекс. Проприорецепторлор, вестибулярдык, көрүү жана тери анализаторлор.

Булчуң иштериндеги гормондордун ролу. Адреналин жана норадреналин-катехолашендер. Гипофиз гормонун туз-суу алмашууну жөнгө салышы. Булчуңдук жумуштардагы калкан, уйку жана жыныс бездеринин иш аракеттери.

Дисциплинанын максаты жана милдеттери:

Максаты – курстун негизги максаты болуп студенттерге адам организминин түзүлүшүн анын өзгөчөлүктөрүн жекече өрчүүсүн, ички чөйрө менен сырткы чөйрөнүн байланышын ичине камтыйт, ошондой эле студенттерге адам түзүлүшү боюнча, физиология өрчүүсү жана гигиеналык ден-соолук боюнча түшүнүктөрдү калыптандыруу.

Милдеттери:

«Кишинин жана булчуң иш аракетинин физиологиясы» предмети жаш балдардын жаштык өзгөчөлүктөрүнө жана жашаган чөйрөсү менен байланышын, анын өсүп өрчүүсүнүн закон ченемдүүлүктөрүнө чечүүгө көмөк көрсөтөт. Студенттерге адамдын организми жөнүндө кеңири түшүндүрмө берүү.

Студенттер билишет:

Спорттук физиологиянын мазмуну, милдеттерин, дене жүктөмдөрүндө организмдеги функциялык өзгөрүүлөр. БНСдагы функциялык өзгөрүүлөр.

Спорттук физиологиянын негизги проблемалары. Старт алдындагы абалдын түрлөрү.

Спорттук физиологиянын өнүгүү этаптары. Дене жүктөмдөрүнө организмдин ыңгайлануусу, көнүгүүсү. Кан, жүрөк – кан тамыр системасындагы дене жүктөмдөрүндө пайда болуучу өзгөрүүлөр.

Дене жүктөмдөрүндө организмдеги функциялык өзгөрүүлөр. БНСдагы функциялык өзгөрүүлөр. Спорттук физиологиянын негизги проблемалары.

Дене жүктөмдөрүндө кыймыл аппаратында жүрүүчү функционалдык өзгөрүүлөр.

Дене жүктөмдөрүнө организмдин ыңгайлануусу, көнүгүүсү.

Туруктуу кубаттуулуктагы дене жүктөмдөрүндөгү функционалдык өзгөрүүлөр.

Өнөкөт чаалыгуу, өтө чаалыгуу. Чарчоонун факторлору, түрлөрү.

Физикалык иш жөндөмдүүлүктү аныктоонун критерийлери. Ыңгайлануунун стадиялары.

Иш жөндөмдүүлүктү аныктоонун түз жана кыйыр критерийлери. Старт алдындагы абал, аны жөнгө салуу.

Спорттук ишмердүүлүктөгү организмдин абалына мүнөздөмө.

Кишинин жана булчуң иш аракетинин физиологиясы” дисциплинасынын календардык-тематикалык планы.

Лекция.

Шифр жана модулдардын аталышыТалкуулоого коюлуучу суроолор Саат.

саны Жума б/ча бөлүнүшү Адабият-тар Эскертүү

1-модуль Кишинин жана булчуң иш аракетинин физиологиясы

курсун актуалдаш

тыруу.

1. Жалпы физиология предметинин милдеттери, киришүү. 2 1 [1], [10]

2. Физиология илиминин классификациясы 2 1 [6], [10],

3. Жүрөк кан тамыр системасы. 2 1 [6]

4. Жүрөктүн чоңдугу жана физиологиялык касиеттери. 2 1 [12], [11]

5. Балдардагы жана өспүрүмдөрдөгү зат алмашуу процесстеринин өзгөчөлүктөрү. 2 1 [1], [10]

2-модуль Кишинин жана булчуң иш аракетинин физиологиясы

курсун актуал даштыруу.

6. Скелет булчуңунун түзүлүшү, касиети жана кызматы 2 1 [4], [5]

7. Дүүлүгүүнүн нервден булчуңга өтүшү. Ацетилхолиндин булчуңга таасири. 2 1 [3], [9]

8. Булчуңдун негизги кызматы. Скелет, жүрөк жана жылма булчуң дарынын касиеттери постсинаптикалык мембраналардын түзүлүшү. 2 1 [7], [8]

9. Булчуңдун жыйрылуу режимдери жана механизмдери. Булчуң талчаларынын жыйрылышы. 2 1 [10], [13]

10. Жеке спорттун физиологиясы 2 1 [6], [12]

11. Булчуң иштериндеги гормондордун ролу. Адреналин жана норадреналин-катехолашендер. 2 1 [11], [13] [9]

12. Дене тарбия сабагы окуучулардын функционалдык өсүшүнө, ден соолугуна, ишмердүүлүгүнө таасир этиши. 2 1 [6], [4

13. Кыймыл аракет аппаратынын, вегетативдик жана сенсордук системалардын курактык өзгөчөлүгү. 4 1 [4], [1]

1, 2 –модулдардын жыйынтыгы

28

Практикалык жана лабораториялык сабактар:

Шифр жана модулдардын аталышыТалкуулоого коюлуучу суроолор Саат саны Жума б/ча бөлүн-ү Адабият-тар Контролдоо формасы Эскертүү пр. лаб

1-Модуль

1. Нерв системасынын дүүлүгүсү.

2

[6], [11] Реферат жазып келүү

2. Нерв системасынын физиологиясы.

4

[1]

3 Рефлекс.

2

[11]

4. Рефлекс анын токтонучу

4

[6]

2 Модуль 5. Анализаторлору. 6

[6]

6. Жогорку нерв типтери. 2

[11]

7 Булчуңдар. Кыймыл анализатору. 4 2

[6], [11]

8 Кыймыл анализатору. 4 2

[6], [11]

Баары: 16 16

Студенттердин өз алдынча иштөө жадыбалы

Сабактардын темасы СӨИ тапшырма Тапшырманын максаты, мазмуну Сунушт.

адабияттар Текшерүү формасы Тапшыруу мөөнөтү Мкс.

балл 1. Кан басымы, аны өлчөө жолдору №1 тапшырма Айлана чөйрөнүн таасири жана ага карата кан басымынын өзгөрүү себептери [1], [6]

реферат 1-жума

саат 15.00.

2. Организмде кан айлануунун мааниси №2 тапшырма Организмде кан айлануунун маанисин билүү [6], [12]

реферат 2-жума саат 15.00.

3. Белоктордун пайда болушу № 3 тапшырма Белоктордун түзүлүшүнүн жана организм үчүн маанисин билүү [ 6 ], [12] Реферат жазуу 3-жума саат 15.00

4. Витаминдер № 4 тапшырма Витаминдердин организмге тийгизген таасири [12] Реферат жаздыруу 4-жума саат 15.00

5. Дем алуу системасы № 5 тапшырма Дем алып , дем чыгарунун гумордук башкарылуу жолун билүү [6], [11],

[12]

реферат 5-жума

саат 15.00

6. Мектептердеги дене тарбия сабагынын физиологиялык өзгөчөлүгү. №6 тапшырма Дене тарбия сабагы окуучулардын функционалдык өсүшүнө, ден соолугуна, ишмердүүлүгүнө таасир этиши. [6] реферат 6-жума

саат 15.00

7. Жүрөктүн жыйрылышы, кандын басымынын деңгээли. №7 тапшырма Кандын группалары [6], [12] реферат 7-жума

саат 15.00

КӨЗӨМӨЛДӨӨ ИШТЕРИНИН ТЕМАТИКАЛАРЫ

Темалар Көзөмөлдүн формасы Өткөрүү мөөнөтү 1. Жалпы физиология предметинин милдеттери, киришүү, физиология илиминин классификациясы. Реферат Февраль 2. Нерв системасынын жалпы мүнөздөмөсү. Доклад Март 3. Анализатор жөнүндө түшүнүк сезүү органдарынын өрчүшү. Доклад Апрель 4. Көрүү анализатору, көрүү анализаторунун жалпы мүнөздөмөсү көздүн жардамчы органдары. Реферат Май 5. Угуу анализатору. Реферат Февраль 6. Кан. Кандын саны, составы жана кызматы. Доклад Март 7. Дем алуу процессине мүнөздөмө. Реферат Апрель 8. Зат жана энергиянын алмашуусу. Доклад Май 9. Жылуулукту жөнгө салуу. Доклад Февраль 10. Кыймылдаткыч аппараттын физиологиясы. Реферат Март

КОЛЛОКВИУМДАРДЫН (ТЕСТТЕРДИН, ЗАЧЕТТОРДУН)

СУРООЛОРУ
1.Спорттук физиологиянын мазмуну, милдеттери.

2.Дене жүктөмдөрүндө организмдеги функциялык өзгөрүүлөр. БНСдагы функциялык өзгөрүүлөр.

3.Спорттук физиологиянын негизги проблемалары.

4.Старт алдындагы абалдын түрлөрү.

5.Спорттук физиологиянын өнүгүү этаптары.

6.Дене жүктөмдөрүнө организмдин ыңгайлануусу, көнүгүүсү.

7.Кан, жүрөк – кан тамыр системасындагы дене жүктөмдөрүндө пайда болуучу өзгөрүүлөр.

8.Дене жүктөмдөрүндө организмдеги функциялык өзгөрүүлөр. БНСдагы функциялык өзгөрүүлөр.

9.Спорттук физиологиянын негизги проблемалары.

10.Дене жүктөмдөрүндө кыймыл аппаратында жүрүүчү функционалдык өзгөрүүлөр.

11.Старт алдындагы абалдын түрлөрү.

12.Дене жүктөмдөрүнө организмдин ыңгайлануусу, көнүгүүсү.

13.Туруктуу кубаттуулуктагы дене жүктөмдөрүндөгү функционалдык өзгөрүүлөр.

14.Гарвардскийдин степ-тести, формуласы.

15.Өнөкөт чаалыгуу, өтө чаалыгуу.

16.Чарчоонун факторлору, түрлөрү.

17.Физикалык иш жөндөмдүүлүктү аныктоонун критерийлери.

18.Ыңгайлануунун стадиялары.

19.Иш жөндөмдүүлүктү аныктоонун түз жана кыйыр критерийлери.

20.Старт алдындагы абал, аны жөнгө салуу.

21.Ыңгайлануунун стадиялары.

22.Спорттук ишмердүүлүктөгү организмдин абалына мүнөздөмө.

23./згүлтүксүз көнүгүүлөрдөгү туруктуу абал, анын түрлөрү.

24.Тест PWC170, формуласы.

25.Эмоциянын пайда болуусунун психофизиологиялык механизми.

26.Кыска жана узак убакытка ыңгайлануу.

27.Чарчап – чаалыгуунун өнүгүү механизмдери.

28.Спорттун ар кандай түрлөрүндө чарчоонун өзгөчөлүктөрү.

29.Калыбына келүү, процессинин физиологиялык механизмдери.

30.Эмоция, мааниси, түрлөрү, классификациясы.

31.Өзгөрмөлүү кубаттуулуктагы дене жүктөмдөрүндөгү функционалдык өзгөрүүлөр.

32.Спорттук физиологиянын негизги проблемалары.

33.Дене жүктөмдөрүндөгү нерв системасындагы өзгөрүүлөр.

34.Эмоция, классификациясы, ролу.

35.Старт алдындагы абал, аны жөнгө салуу.

36.Гарвардскийдин степ-тести боюнча аныктоо формалары.

37.Физикалык иш жөндөмдүүлүктү аныктоодогу тестирлөө.

38.Спорттун ар кандай түрлөрүндө чарчоонун өзгөчөлүктөрү.

39.Чарчоонун өнүгүү механизмдери.

40.Максималдуу кубаттуулуктагы иш жөндөмдүүлүк.

41.Кыска жана узак убакытка ыйгайлануу.

42.Ыңгайлануунун механизми.

43./згүлтүксүз көнүгүүлөрдөгү туруктуу абал, анын түрлөрү.

44.Максималдуу жана субмаксималдуу кубаттуулуктагы иш жөндөмдүүлүк.

45.Кыска жана узак убакыттагы ыңгайлануу.

46.Эмоциянын п.б.нун психофизиологиялык механизми.

47.Кандын плазмасы жана формендик элементтери. Эритроциттер. Лейкоциттер.

48.Оооз көңдөйүндө тамактын эриши. Ооз көңдөйүнүн түзүлүшү. Тиштер.

49.Боор. Боордун түзүлүшү. Боордун функциялары.

50.Жүрөктүн иштеши. Жүрөктүн иштөөсүнүн нервдик жана гуморалдык жөнгө салынуусу.

Студенттердин өз алдынча иштерине сунуштар.

1.Берилген сабактын тапшырмаларын жана пайдалануучу адабияттардын көңүл буруп окуп чыккыла.

2.Окутуунун көрсөтмөсү боюнча сунушталган адабиятты конспектилегиле.

3.Практикалык тапшырмаларды аткаргыла.

4.Өзүңөрдү текшергиле: кайсы суроолорго жооп бердиңер, кайсы суроолорго жооп таппаганыңарда аныктагыла.

Дисциплина боюнча СӨИнин календардык планы.

семестрлерТапшырмалардын аттары Аткарууну баштоонун мөөнөтү (семестрдин жумалары Аткаруунун

сыйымдуулугу Аткаруунун формалары Аткаруу мөөнөтү

1. Жалпы физиология предметинин милдеттери, киришүү, физиология илиминин классификациясы. 1 3 Көрсөтмө куралдарды даярдоо. III 2. Нерв системасынын жалпы мүнөздөмөсү. 2 2 Көрсөтмө куралдарды даярдоо. IV 3. Анализатор жөнүндө түшүнүк сезүү органдарынын өрчүшү. 4 3 Көрсөтмө куралдарды даярдоо. III 4. Көрүү анализатору, көрүү анализаторунун жалпы мүнөздөмөсү көздүн жардамчы органдары. Көздүн оптикалык аппараты. 5 2 Көрсөтмө куралдарды даярдоо. IV

Дисциплина боюнча рефераттардын тематикасы.

1.Тамак эритүүнүн мааниси жана тамак эритүү аппаратынын негизги функциялары.

2.Организмдин ички жана сырткы чөйрөсү жөнүндө түшүнүк.

3.Дем алуу процессине мүнөздөмө.

4.Дене тарбиялык көнүгүүлөрдүн мааниси.

5.Булчуң иштеринин түрлөрү жана спорттук кыймылдардын классификациясы.

6.Спорттук машыгуу жөнүндө түшүнүк.

7.Организмдин резервдери.

8.Балдардын жана өспүрүмдөрдүн организминин физиологиялык өзгөчөлүктөрү.

9.Денени чыңдоонун физиологиялык механизмдери.

10.Балдардын жогорку нерв аракеттеринин өзгөчөлүктөрү.

11.Нерв системасынын структуралык бирдиги катарында – нейрон. Түрлөрү, түзүлүшү, кызматы.

12.Тамак эритүү жана ага мүнөздөмө.

13.Белоктордун, углеводдордун, майлардын алмашуусу.

14.Көрүү сенсордук системасы.

14.Старт алдындагы абалга физиологиялык мүнөздөмө.

15.Булчуңдук иш аракеттердеги дем алуу.

Дисциплина боюнча рефераттарды аткарууга методикалык көрсөтмөлөр.

Реферативдик деңгээлде изилдөөнүн милдеттүү этабы болуп материалды жыйноо, библиографиялык тизме түзүү жана тандалган тема боюнча илимий адабияттарды үйрөнүү эсептелет.

Эреже катарында материалдарды жыйноо иштери изилдөөнүн баштапкы этабында жүргүзүлөт.

Тема боюнча изилдөөнүн материалдарынын зарыл болгон булактарынын чөйрөсүн илимий жетекчинин сунуштарына ылайык автор аныктайт. Бардык жыйналган материалдар боюнча картотека түзүлөт жана материалды жайгаштыруунун тартибин аткаруучу аныктайт. Тема боюнча библиография түзүү — автордун эрки, илимий жетекчинин милдети – изилдөөлөр боюнча студенттердин суроолоруна жооп берүү жана кеңеш берүү.

Коллоквиумда студенттердин билимдерин баалоонун критерийи.

Теориялык билимдерин практикада колдоно алуу билгичтиги. Жоопту адистигинин башка предметтери жана заманбап проблемалар менен байланыштыра алуу билгичтиги. Курстун негизги проблемаларын жана аларды чечүүнүн жолдорун түшүнүшү (“эң жакшы” жана “жакшы” деген жооптор үчүн.

“Эң жакшы” баасы көрсөтүлгөн өлчөмдөргө толук ылайык болсо коюлат.

“Жакшы” баасы “эң жакшы” баасы үчүн коюлган талаптарды канааттандырган жооптор үчүн коюлат, бирок бул учурда студент сынакчынын эскертүүсүнөн кийин каталарды өз алдынча оңдоого жетишет.

“Эң жакшы” жана “жакшы” бааларын коюнун зарыл шарттары болуп курс боюнча кошумча суроолорго жооп берүү жана курстун негизги проблемаларын түшүнүү эсептелет.

“Канааттандырарлык” баасы сынак материалдарын орто билгендиги үчүн коюлат, бирок студентти адистикке даярдоодо билимдерди өздөштүрүүсүнө ал кемчиликтер тоскоол болбойт.

“Канааттандырарлык эмес” баасы сынак материалдарын дээрлик билбеген студентке коюлат. Бул студенттин предметти өтө начар түшүнгөндүгүн же такыр түшүнбөгөндүгүн күбөлөндүрөт.

Дисциплинанын материалдык – техникалык камсыздалышы.

Курс боюнча сабактардын иштелмелеринин, тексттик материалдардын электрондук версиалары тынымсыз иштелип чыгууда, толукталууда жана өнкүндөтүлүүдө.Сынактар өткөрүлүүчү семестрлерде ар бир модуль боюнча билим, билгичтик жана көндүмдөрүнүн деңгээли реферат (доклад) жазуу, көзөмөлдөө иштерин аткаруу. Коллоквиум тапшыруу жана компьютердик тестилөө формаларында көзөмөлдөнөт.

СӨИнин уюштуруу боюнча материалдар.

Курсту үйрөнүлүүчү материал боюнча төмөндөгүдөй студенттердин өз алдынча иштери каралат:

-лекциялык материалды окуп чыгуу жана түшүнүү;

-лекциялык материал боюнча окуулуктар жана окуу колдонмолору менен иштөө;

-сунуш кылынган адабияттар боюнча практикалык сабактарга даярдануу;

-лекциялык сабактарда толук ачылып берилбеген программалык маселелерди иштеп чыгуу;

-сунушталган адабияттар, лекциялык жана практикалык сабактардын материалдары боюнча текшерүү иштерине даярдануу;

-лекциялык материалдар, окуулуктар жана окуу колдонмолору боюнча коллоквиумдарга даярдануу.

МАКтын сынагынын суроолору
1.Кандын саны, составы жана функциясы.

2.Жүрөктүн жыйрылуу ылдамдыгы жана анын мүнөздөмөсү.

3.Кыймылдаткыч аппараттын түзүлүшү жана кызматы. Анын таасир этүү принциптери.

4.Кандын формендүү элементтери: эритроциттер, лейкоциттер, тромбоциттер.

5.Булчуң энергиясы.

6.Жүрөктүн иш аракетинин жөнгө салынышы.

7.Жай жана ылдам кыймылдаткыч бирдиктер, аларга мүнөздөмө.

8.Нерв системасынын структуралык бирдиги катарында – нейрон. Түрлөрү, түзүлүшү, кызматы.

9.Вестибулярдык сенсордук система.

10.БНСнын типтери.

11.Тамак эритүү жана ага мүнөздөмө.

12.Тамактын ооз көңдөйдө эриши.

13.Шарттуу рефлекстин тормоздолушу.

14.Шарттуу рефлекстин пайда болуу механизми жана шарттары.

15.Булчуңдун жыйрылуу режимдери жана түрлөрү.

16.Белоктордун, углеводдордун, майлардын алмашуусу.

17.Тамактын он эки ичегиде эриши.

18.Көрүү сенсордук системасы.

19.Калкан бези, анын түзүлүшү жана кызматы.

20.Жүлүн жана сүйрү мээнин кызматы.

21.Кандын систолалык жана минуттук көлөмү.

22.Артериялык басым жана анын булчуңдук иштерде жөнгө салынышы.

23.Альвеолдун жана кандын ортосундагы газ алмашуу.

24.Чоң кубаттуулуктагы көнүгүүлөргө физиологиялык мүнөздөмө.

25.Орточо кубаттуулуктагы көнүгүүлөргө физиологиялык мүнөздөмө.

26.Күчтүн өрчүшүнүн механизми.

27.Ыкчамдыктын өрчүү механизми.

28.Калыбына келтирүүчү мезгилге физиологиялык мүнөздөмө.

29.Субмаксималдык кубаттуулукка физиологиялык мүнөздөмө.

30.Чарчоонун физиологиялык мүнөздөмөсү.

31.Туруктуу абалга физиологиялык мүнөздөмө.

32.Кан системасы жана чыдамкайлык.

33.Старт алдындагы абалга физиологиялык мүнөздөмө.

34.Жүрөктүн өлчөмү жана чыдамкайлык.

35.Ациклдик көнүгүүлөргө физиологиялык мүнөздөмө.

36.Сырткы дем алуу системасы жана чыдамкайлык.

37.Булчуң аппараты. БНС жана чыдамкайлык.

38.Максималдык кубаттуулукка физиологиялык мүнөздөмө.

39.Дене тарбия көнүгүлөрүн классификациялоодогу белгилерди саноо.

40.Машыккан жүрөктүн структуралык өзгөчөлүгү.

41.Спорттук практикада стероид каражаттарын колдонуу.

42.Спортсмендердин арасындагы оорулардын түрлөрү.

43.“Машыккан жүрөктүн” функционалдык өзгөчөлүгү

44.Кардиореспиратордук система жөнүндө түшүнүк. Спортсмендердин гепокцияга туруктуулугу.

45.Сөөктөрдүн сынышы, классификациясы. Биринчи жардам.

46.Иммунитет. Спортсмендердин иммундук системасынын өзгөчөлүктөрү.

47.Спортсмендердин ишке жөндөмдүүлүгүн калыбына келтирүүчү медициналык каражаттар.

48.Денени түз кармоо жана анын бузулушу.

49.Гипертрофия. Дистрофия. Атрофия.

50.Эртең мененки көнүгүүлөрдүн физиологиялык негиздери.

51.Эпидемиология, эпидемия жөнүндөгү окуу.

52.Булчуңдук иш аракеттердеги дем алуу.

53.Жүрөктүн иштеши. Ар түрдүү иш аракеттерде кандын өзгөрүшү.

54.Балдардын жана өспүрүмдөрдүн дем алуусундагы өзгөчөлүртөр.

55.Тамактануунун физиологиялык негиздери.

56.Булчуңдук жумуштарда жылуулуктун жөнгө салынышы.

57.Денени чыңдоонун физиологиялык механизмдери.

58.Дене тарбия көнүгүүлөрүнүн ар түрдүү классификациясы жана критерийлери.

59.Дене тарбия көнүгүүлөрүнүн жаңы классификациясы.

60.Стандарттык кыймылга физиологиялык мүнөздөмө.

61.Стандарттык эмес кыймылга физиологиялык мүнөздөмө.

62.Машыгуу процессинде организмдин функциясынын өзгөрүшү.

63.Кишинин организмине гипокенезияны жана гиподинамиянын таасири.

64.Аялдардын организминин морфофункционалдык өзгөчөлүгү.

65.Башталгыч класстын окуучуларынын дене тарбия көнүгүүлөрүнө ыңгайланышы.

66.Организмдин өсүшүнө тукум куучулуктун, айлана-чөйрөнүн таасири.

67.Мектепке чейинки жана кенже класс балдарынын канынын, кан айлануусунун, дем алуусунун өзгөчөлүктөрү.

68.Мектеп окуучуларынын ички секреция. Бөлүп чыгаруу бездеринин өзгөчөлүктөрү.

69.Мектеп окуучуларынын тамак сиңирүү, зат жана энергия алмашуусунун өзгөчөлүктөрү.

70.Окуучулардын функционалдык өсүшүнө, ден соолугуна, ишмердүүлүгүнө дене тарбия сабагынын таасири.

71.Рецепторлор, алардын классификациясы жана касиеттери.

72.Булчуңдун чарчашы.

73.Боор, анын мааниси жана функциясы.

74.Организмдин ички жана сырткы чөйрөсү жөнүндө түшүнүк.

75.Угуу органдары. Укпай калууну алдын алуу.

76.Ички секреция бездери. Гормондор, ферменттер.

77.Скелеттин жана булчуңдун калыптануусунда дене тарбия көнүгүүлөрдүн мааниси.

78.Улгайган адамдардын организмдериндеги физиологиялык өзгөчөлүктөр жана дене тарбия жүктөмдөрүнө ыңгайланышы.

79.Кыймыл аракет аппаратынын, вегетативдик жана сенсордук системалардын курактык өзгөчөлүгү.

Курстук иштин көлөмү:

1 басма сөз табагы (2 интервалдан 14 – шрифт менен басылган 25 бет) же басма табакты камтыган 45-50 бет кол жазма болууга тийиш.

Курстук иштин структурасы:

Киришүү: Тандалган теманын актуалдуулугун изилдөөнүн обөектисин жана предметин, эгер болсо изилдөөнүн гипотезасын, максатын жана милдетин, бир кыйла маанилүү булактардын кыскача баяндамасын, изилдөөнүн методдорун камтыйт.

Андагы главалар жана параграфтар. Ал эки главадан турушу максатка ылайыктуу: биринчисинде теориялык негиздеме жана булактарга таянуу менен изилдөөнүн темасынын баяндамасы камтылат; ал эми экинчисинде сөзсүз түрдө тажрыйбалык-эксперименталдык бөлүк менен башталгыч класстардын мугалимдеринин иш-тажрыйбаларынын материалдары камтылат.

Корутунду. Ал өзүнө проблеманын иштелмесинин кыскача жыйынтыгын, изилдөөнүн маалыматтарынын негизинде жалпылоолорду жана жыйынтыктарды камтыйт.

Библиография. Изилдөөнүн проблемасы боюнча пайдаланылган философиялык, психологиялык-педагогикалык жана методикалык адабияттардын тизмеси. Мында тизменин башына документтер, андан кийин окумуштуулардын эмгектери алфавиттик тартип, андан ары билим берүү мекемелеринде аткарылган иштелмелер, сөздүктөр, архивдик материалдар жайгаштырылат.

Кишинин жана булчуң иш-аракетинин физиологиясы предметинен курстук иштердин темалары

1.Булчуңдар жана алардын функциялары.

2.Жылуулукту жөнгө салуу.

3.Козголуунун жалпы физиологиясы.

4.Белоктордун алмашуусу жана аны жөнгө салуу.

5.Кыймылдын мааниси. Кыймылдаткыч аппараттын түзүлүшү.

6.Жогорку нерв аракеттеринин типтери.

7.Дүүлүктүргүчтөр жана дүүлүккүчтүк.

8.Нерв системасы.

9.Кан айлануу системасы.

10.Старт алдындагы жана старттык абалдар.

11.Вегетативдик нерв системасы.

12.Рецепторлор, алардын классификациясы жана касиеттери.

13.Кыймылдаткыч анализатор.

14.Тери анализатору.

15.Тамак эритүүнүн мааниси жана тамак эритүү аппаратынын негизги функциялары.

16.Организмдин ички жана сырткы чөйрөсү жөнүндө түшүнүк.

17.Дем алуу процессине мүнөздөмө.

18.Дене тарбиялык көнүгүүлөрдүн мааниси.

19.Булчуң иштеринин түрлөрү жана спорттук кыймылдардын классификациясы.

20.Спорттук машыгуу жөнүндө түшүнүк.

21.Организмдин резервдери.

22.Балдардын жана өспүрүмдөрдүн организминин физиологиялык өзгөчөлүктөрү.

23.Денени чыңдоонун физиологиялык механизмдери.

24.Балдардын жогорку нерв аракеттеринин өзгөчөлүктөрү.

25.Нерв системасынын структуралык бирдиги катарында – нейрон. Түрлөрү, түзүлүшү, кызматы.

26.Тамак эритүү жана ага мүнөздөмө.

27.Белоктордун, углеводдордун, майлардын алмашуусу.

28.Көрүү сенсордук системасы.

29.Старт алдындагы абалга физиологиялык мүнөздөмө.

30.Булчуңдук иш аракеттердеги дем алуу.

31.Жүрөктүн иштеши. Ар түрдүү иш аракеттерде кандын өзгөрүшү.

32.Тамактануунун физиологиялык негиздери.

33.Башталгыч класстын окуучуларынын дене тарбия көнүгүүлөрүнө ыңгайланышы.

34.Организмдин өсүшүнө тукум куучулуктун, айлана-чөйрөнүн таасири.

Окутуучунун жардамы менен студенттердин

өз алдынча жумуштарына карата түзүлгөн жадыбал

Сабактын темалары СӨИ тапшырма Тапшырманын максаты, мазмуну Адабияттар Текшер.

формасы Тапш. мөөнөтү Макс.

балл 1. Физиология курсуна киришүү. Физиология нын

негизги милдеттерин, максаттарын билүү.

физиология курсундагы түшүнүктөрдү билүү. Кишинин физиологиясы

Доклад 1 жума

2. Физиология курсуна киришүү. физиологияга

негиз салган окумуштуулар-дын эмгектерин окуп келүү.

физиологияга

түшүнүк киргизген окуумуштууларды билүү.

физиология

Доклад. 2 жума

3. Айлана- чөйрө жана адамдын организми. Айлана-чөйрө коргоо боюнча закондорду билүү. Топуракты, сууну, абаны коргоонун эрежелерин билүү. [8], [10] Реферат 3 жума

4. физиологиянын

закон ченемдүүлүктөр.

физиологиянын закон-ченемдүүлүктөрүн окуп келүү. Тукум-куучулуктун бузулушун билүү . [1], [3] Реферат жазып келүү 4 жума

XV. Баалоо жөнүндө маалымат.

Билимдерин текшерүүнүн формасы Финалдык балл 1. Сабакка катышуусу, активдүүлүгү. 7,5% 2. Практикалык сабактар. 15% 3. СӨИ: үйгө тапшырма. 7,5% 4. Окутуучунун жардамы менен студенттердин өз алдынча иштери (ОСӨИ): группалык проектилер жана презентация. 15% 5. Аралык текшерүү. 15% 6. Экзамен же зачет. 40%

Жалпы: 100%

XVI.Баалоонун критерийи.

 

Баалоонун

критерийи   ж у м а Жалпы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 11 12 13 14 15 16 17 18 19 балл 1. Сабакка катышуусу, активдүүлүгү                                   7,5 2. Практикалык сабактар.                                     15 3. СӨИ: Үйдүн тапшырма.                                     7,5 4. ОСӨИ                                     15 5. Аралык текшерүү.                                     15 6. Экзамен же зачет.                                     40   Жалпы:                                     100

Лекцияда өтүлө турган материалдар интернет аркылуу студенттерге сунуш кылынат. Ошондуктан берилген курстун мазмунун теориясын түшүндүрүү зарыл. Лекцияда активдүүлүк талап деле кылынбайт. Ар бир сабакка алдын-ала даяр болушу талап кылынат.

Практикалык сабакта өтүлүп жаткан курстун материалдары тайпада дискуссия, аңгемелешүү катарында бир нече практикалык көнүгүүлөр темага карата СӨИде көрсөтүлгөндөгүлөр иштелет. Ар бир үйдүк тапшырмалар жана тапшырмаларда берилген суроолорду сунуш кылынган негизги жана кошумча адабияттардан таап аткаруулары зарыл. Ар бир лекцияны угуудан мурун студенттер ал темага карата суроолорду алдын-ала алып даярданып келүүлөрү керек.

XVII. Баалоонун саясаты.

  • сабакка кечикпөө жана сабакты калтырбоо;
  • мобилдик телефондорду өчүрүү, сүйлөбөй отуруу жана башка адабияттарды

барактап окубаш керек;

  • өтүлө турган сабакка даярданып келип берилген суроолорго активдүүлүк менен

жооп берүү, группалык презентацияга катышуу;

  • тапшырма берилген учурда башкаларга тоскоолдук кылбоо;
  • тапшырманы так жана өз убагында сабаттуу аткаруу;
  • сабырдуу, толеранттуу болуу жана жолдошторуңа, окутуучуга, факультеттин

кызматкерлерине мээримдүүлүк көрсөтүү;

  • себепсиз калтырылган сабактар үчүн өткүл курска 20% төмөн балл коюлат.

XVIII. Академиялык саясаты.

Студенттер милдеттүү:

  • Сабакка кечикпөөгө, калтырбоого. Эгерде ооруп калса, ооругандыгы жөнүндө

справка алып келип, өтүлгөн сабактарды тапшырууга;

  • сабак учурунда сүйлөшпөөгө, башка адабияттарды окубоосу;
  • мобилдик телефонду колдонбоого;
  • лекциялык, практикалык сабактарга активдүү катышууга;
  • сабакка келүүдөн мурун негизги жана кошумча адабияттардан өтүлө турган

сабактын суроолоруна даярданып келип, таянууга активдүү катышууга;

  • ар бир тапшырманы өз убагында так аткарууга;
  • факультеттин кызматкерлерине, окутуучуларга, курбуларга ийкемдүү, сабырдуу,

боорукер жана мээримдүүлүк көрсөтүүгө;

  • коллективдүү жумуштарга таасир этүү жана алардын жумушунда дискуссияга,

презентациялоого катышууга;

  • үйдүк тапшырманы, текшерүү жумуштарды аткарууда көчүрүп алууга мүмкүн

эмес экендигине жана экзамен-зачеттордо курдаштарга айтып берүүгө тыюу салынат;

  • себепсиз сабак калтырууда 20% жогору төмөн балл коюлат;
  • факультеттин, университеттин академиялык саясатын сактоого милдеттүү.

Студенттерге берилүүчү мүмкүнчүлүктөр:

  • өтүлгөн материалдарды камтыган курс боюнча окутуучуга каалаган суроону берүүгө;
  • белгилүү себептер менен калтырылган күндөрдөгү сабактардын тапшырмаларын баллын төмөндөтпөстөн туруп жуманын ичинде аткарып келүүгө;
  • окуу процессин өркүндөтүүгө сунуш берүүгө;
  • семестр ичинде өзүнүн рейтингин үзгүлтүксүз текшерүүгө.

АДАБИЯТТАР:

Негизги:

1.Гальперин С.И. “Анатомия и физиология человека”. — М., 1978.

2.Хрипкова А.Г. “Возрастная физиология”. — М., 1978.

3.Леонтьева И.Н., Маринова К.В. “Анатомия и физиология детского организма”. – М., 1986.

4.Кабанов А.Н. “Физиология человека”. — М., 1975.

5.Матюшонок М.Г. “Анатомия, физиология детей младшего школьного возраста”. — М., 1970.

6.Санюкевич Л.И. “Лабораторные занятия по анатомии и физиологии с основами школьной гигиены. М., 1978.

7.Соорбеков Ж.С. “Лабораторный практикум по предмету анатомии и физиологии ребенка для педагогического факультета. – Ош, 1990.

8.Курепина М.М., Воккен Г.Г. Анатомия человека. – М., 1979.
Кошумча:

9.Воробьева Е.А., Губарь А.В., Сафьяникова Е.Б. Анатомия и физиология. – М., 1981.

10.Солодков А.С., Сологуб Е.Б. Физиология человека. – М., 2001.

11.Чусов Ю.Н. Физиология человека. – М., 1981.

12.Титова К.Т., Гладышева А.А. Анатомия человека. – М., 1985.

13.Зверев И.Д. Книга для чтения по анатомии, физиологии и гигиене человека. – М., 1989.

База даних захищена авторським правом ©mediku.com.ua 2016
звернутися до адміністрації

    Головна сторінка
Інформація Автореферат Анализ Диплом Додаток Доклад Задача Закон Занятие Звіт Инструкция

Рейтинг
( Пока оценок нет )
Понравилась статья? Поделиться с друзьями:
Добавить комментарий